Þessa spurningu sá ég í auglýsingu frá fríkirkjunni Veginum í annars fallegum bæklingi KFUM og KFUK (bls. 23) sem fylgdi með Morgunblaðinu í dag.
Ekki get ég sagt að þetta hræri hjarta mitt og veki til hrifningar. Tvenns konar hrollur fór um mig þegar ég las þetta. Annars vegar fyrir hönd móðurmálsins, sem hér fær engin grið fremur en frelsarinn. Hins vegar vakti trúarfrasinn, sem endurspeglast í spurningunni, gamlan hroll hjá mér.
Jesús er þarna í ávarpsfalli. Ef hann er það ekki, er hann í aukafalli, og það á ekki heldur við. Og ekki skil ég hvaða hlutverki samtengingin „sem“ gegnir þarna. Á íslensku er „sem“ sömu merkingar og „eins og“ en ekki alltaf nothæf í hennar stað. Orðið er nú algengur hortittur, þýðing bókstafsþýðenda úr ensku „as“ og dönsku „som“, en þau samsvara alls ekki alltaf „sem“ og „eins og“ í íslensku. Þegar þau gera það ekki á að sleppa þeim í íslensku.
En svo veit ég ekki lengur hvað þessi hugsun merkir í raun: Er Jesús uppsprettan í lífi þínu? Í mínum huga er þetta væmin klisja sem hefur enga raunverulega merkingu. Hver er munurinn á fíl? Ef ég hefði búið til þessa auglýsingu hefði ég vafalaust lætt inn þessari spurningu í staðinn: Vituð ér enn eða hvat? — drúpt höfði og tekið afleiðingunum.
Stundum veldur kauðalegt orðalag því að hugsun missir algjörlega marks. Hún verður beinlínis fráhrindandi enda þótt hún skiljist að einhverju leyti. Ég fullyrði af fenginni reynslu að karísmatískar fríkirkjuhreyfingar á Íslandi lýsa sér í brákaðri íslensku. Þetta heyrist á kórasöng sem er síendurtekinn í eftirsókn eftir leiðsluáhrifum, en textarnir í þeim eru stundum svo mikið leirhnoð að það er ekki fyrir nokkurn mann, vantrúaðan eða efagjarnan, sterktrúaðan eða efasemdarlausan, að hafa þá eftir öðruvísi en að fyrirgera sálu sinni. Og síðan heyrist þetta á prédikunum og vitnisburðum, sem fylgja á eftir kórunum, en þá taka við fraskenndar ambögur undir erlendum máláhrifum sem múgurinn klappar upp í Jesú nafni.
Vitaskuld eru á þessu nokkrar lofsverðar undantekningar. En þær eru varla nema til að sanna hina mjög svo útbreiddu reglu. Svo rammt kveður raunar að þessu, að þetta er sumsstaðar svo sérstætt orðfæri að fáir Íslendingar skilja það. Við eigum Guði það að þakka að þeir eru flestir ennþá ófrelsaðir.
„Binne, þinn pistill er sem sannleikur!“ ;>)
Orðið uppspretta segir allt sem segja þarf um hversu mikill vaðall þetta er. Hverslags uppspretta hvers gæti maðurinn eiginlega verið?
Er þetta flámæli þarna, Skúli?
binni ég bið fyrir þér.
Nei, þetta átti að vera ávarpsfall. Binn myndi líkl. gera sama gagn. :>)